هایپوپرفیوژن مغزی که از دیدگاه بالینی با علایمی نظیر ناهنجاریهای حسی و حرکتی، اختلال در تکلم و بینایی، مشکلات روانی، کاهش ادراک، آپراکسی (ناتوانی در انجام تکالیفی که فرد قبلا داشته)، اختلالات شناختی، فراموشی آنتروگرید (ناتوانی در ایجاد خاطرات جدید به علت صدمه به مغز) و اختلال در یادگیری فضایی و حافظه مشخص میشود، درواقع بروزی از مرگ نورونی (نکروز یا آپوپتوز) در نواحی مختلف مغز است.
در سالهای اخیر مطالعات بسیاری بر روی گونههای گیاهی بهمنظور یافتن منابع غنی از آنتی اکسیدانها و تاثیر آنها بر مدلهای مختلف استرس اکسیداتیو انجام گرفته است. بررسیها نشان میدهد که گیاه زعفران آثار محافظتی و آنتی اکسیدانی دارد.
طی مطالعهای که جهت بررسی آثار عصاره الکلی گیاه بر روی ضایعات اکسیداتیو ناشی از هایپوپرفیوژن مغزی در موش صحرایی انجام شد که در این آزمایش هایپوپرفیوژن مغزی به روش بستن دو رگ در موشها ایجاد شد بود. تجویز طولانی مدت عصاره زعفران نقص عملکردی موشهای دو رگ بسته را بهبود بخشید، بهطوری که خطا در رفتار گروهی که دارو مصرف نکردهاند به طور چشمگیری بیشتر از گروه دارو بود. همچنین این مطالعه نشان داد که گیاه زعفران به علت دارا بودن فعالیت آنتی اکسیدانی به خوبی اثر درمانی و پیشگیری کننده بر روی ضایعات ناشی از هایپوپرفیوژن مداوم مغزی در موش داشته است.
در مطالعه ای دیگر بر قدرت بالای آنتی اکسیدانی زعفران تاکید شده و محققان اذعان دارند که عصاره اتیل استاتی گلبرگ این گیاه دارای بیشترین فعالیت آنتی اکسیدانی بوده است که آثار آنتی اکسیدان زعفران به علت داشتن محتوای فنولی تایید شده است. عصارههای آنتی اکسیدان میتواند روش مناسبی برای درمان و پیشگیری از ضایعات ناشی از هایپوپرفیوژن و آسیبهای اکسیداتیو مغزی باشد.
درمان طولانی مدت با عصاره زعفران ناهنجاریهای رادیکالهای آزاد را کاهش میدهد و این کار را با تعدیل نمودن تولید بالای رادیکالهای آزاد و جبران فعالیتهای اکسیدانی بعد از ایسکمی را در محیط آزمایشگاه انجام میدهد و این با توجه به نتایج آزمایشگاهی این گیاه که نشاندهندهی خواص آنتی اکسیدانی آن است مطابقت می کند. دیگر آزمایشات مشخص میکند که از موتد آنتی اکسیدانی و از بین برندههای رادیکالهای آزاد برای درمان دمانس عروقی در حیوانات در کارآزماییهای کلینیکی و درمان استفاده میشود. و همچنین تحقیقات در این آزمایش نشان داد که استفاده از عصاره زعفران در پیشگیری از ضایعات و تخریب حافظه و یادگیری فضایی در موش اثر مثبت داشته و این بهبود به موازات خواص آنتی اکسیدان این گیاه میباشد.
منبع: برگرفته از مقاله تاثیر عصاره زعفران بر اختلالات یادگیری ناشی از هایپوپرفیوژن مغزی در مجله دانش و تندرستی، دوره ۱۰، شماره ۲، تابستان ۱۳۹۴





